Odpowiedź na interpelację w sprawie pozytywnych efektów działań naprawczych w przedsiębiorstwach państwowych na przykładzie Kopalni Surowców Skalnych w Zarębie w powiecie lubańskim
W odpowiedzi na interpelację poselską pana posła Janusza Dobrosza w sprawie pozytywnych efektów działań naprawczych w przedsiębiorstwach państwowych na przykładzie Kopalni Surowców Skalnych w Zarębie w powiecie Lubań przesyłam następujące informacje:
Ad 1.
W związku z prowadzeniem przez Kopalnie Surowców Skalnych w Zarębie działalności gospodarczej ze stratą minister skarbu państwa będący dla tego przedsiębiorstwa organem założycielskim, w uzgodnieniu z ministrem finansów, wszczął z dniem 1.11.1999 r. postępowanie naprawcze i ustanowił nad przedsiębiorstwem zarząd komisaryczny na okres do 31 grudnia 2000 r. Na początku lutego 2000 r. zarządca komisaryczny przedłożył organowi założycielskiemu do zatwierdzenia program naprawy przedsiębiorstwa. Program ten nie zawierał konkretnych działań naprawczych zarządcy i nie został zatwierdzony, a zarządca z dniem 31 marca 2000 r. został odwołany.
Wyznaczony z dniem 1 kwietnia 2000 r. nowy zarządca przedłożył do zatwierdzenia swój program naprawy oraz wniosek o przedłużenie postępowania naprawczego do 31 grudnia 2001 r. Termin ten nie uzyskał aprobaty ministra finansów, który wyraził zgodę na kontynuowanie postępowania naprawczego w przedsiębiorstwie tylko do 30 czerwca 2001 r. Po zatwierdzeniu programu zarządca dokonał w przedsiębiorstwie zmian organizacyjno-technologicznych oraz remontów niezbędnych do produkcji urządzeń, usuwając jednocześnie stwierdzone zaniedbania w działalności przedsiębiorstwa. Działania te zwiększyły poziom sprzedaży przedsiębiorstwa, czego efektem było uzyskanie na koniec roku 2000 niewielkiego zysku netto. Poprawa sytuacji finansowej nie zapewnił przedsiębiorstwu dostatecznych środków na spłatę zadłużenia z lat ubiegłych. Umożliwiała jednak finansowanie bieżącej działalności, wykonanie najpilniejszych remontów oraz bieżące regulowanie zobowiązań wobec budżetu i ZUS.
Skutki poniesionych w II półroczu 2000 r. kosztów remontów urządzeń i zmian organizacyjnych oraz sezonowość sprzedaży spowodowały, że przedsiębiorstwo za I kwartał 2001 r. zanotowało stratę.
Analiza sytuacji ekonomiczno-finansowej wskazuje na to, że prawidłowo opracowany i realizowany program naprawczy wymaga ugruntowania. Uwzględniając powyższe, w dniu 31 maja br. skierowałem pismo do ministra finansów z prośbą o wyrażenie zgody na kontynuowanie ww. programu do 31 grudnia 2001 r. W mojej ocenie umożliwi to naprawę sytuacji ekonomicznofinansowej przedsiębiorstwa, przyśpieszy zakończenie prac nad analizami przedprywatyzacyjnymi ustalającymi rzeczywistą wartość tego przedsiębiorstwa, a także stworzy dobre warunki do zamierzonych przekształceń własnościowych przedsiębiorstwa.
Ad 2 i 5.
Wszelkie działania prywatyzacyjne ministra skarbu państwa prowadzone są wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz rozporządzeń wykonawczych. Rzetelność oceny sytuacji firmy wynika ze szczegółowych analiz opracowywanych przez doradcę ministra skarbu państwa, wybranego w drodze publicznego nieograniczonego przetargu. Szczegółowy zakres przedmiotowych analiz określa rozporządzenie wykonawcze. Należy zwrócić uwagę, że do zakresu prac doradcy należy m.in. rekomendacja ministrowi skarbu państwa najwłaściwszej dla danego podmiotu ścieżki prywatyzacyjnej.
Dlatego też udział wybranych inwestorów strategicznych w prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie może być utożsamiany z zamachem na integralność przedsiębiorstwa państwowego. Reformy ustrojowe dokonane w ostatniej dekadzie w Polsce wymagają dostosowania działalności gospodarczej przedsiębiorstwa do warunków rynkowych, m.in. poprzez przekształcenia i prywatyzację przedsiębiorstw państwowych.
Ad 3.
Według stanu na dzień 31 marca 2001 r., na ogólną liczbę 897 przedsiębiorstw ˝czynnych˝ (to jest bez przedsiębiorstw, w których toczy się postępowanie likwidacyjne i upadłościowe) nadzorowanych przez resorty i wojewodów postępowanie naprawcze (zarząd komisaryczny - art. 65 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych) prowadzone jest w 205 przedsiębiorstwach państwowych.
Ad 4.
Ponieważ Ministerstwo Skarbu Państwa w chwili obecnej nie dysponuje wartościami bilansowymi za rok 2000 z przedsiębiorstw nadzorowanych przez centralne organy administracji państwowej, w formułowaniu odpowiedzi w odniesieniu do tych przedsiębiorstw posłużono się danymi z bilansów za 1999 rok. I tak, z ogólnej liczby 91 przedsiębiorstw nadzorowanych przez ministerstwa (MSP, MON, MS, MKiDzN, MTiGM i MŁ), według stanu na dzień 31.12.2000 r. w 1999 r. dodatni wynik finansowy netto uzyskało 65 przedsiębiorstw.
Spośród 864 przedsiębiorstw ˝czynnych˝, dla których organem założycielskim są wojewodowie (stan na koniec 2000 r.), na podstawie informacji pozyskanych od urzędów wojewódzkich z bilansów sporządzonych na dzień 31.12.2000 r. ustalono, iż dodatni wynik finansowy netto uzyskało 460 przedsiębiorstw.
W uzupełnieniu powyższych danych informuję, że w grupie podmiotów pozostających nadal przedsiębiorstwami państwowymi coraz większy jest udział jednostek przynoszących straty i coraz mniejszy wykazujących rentowność. Obrazuje to poniższe zestawienie, obejmujące wyłącznie przedsiębiorstwa państwowe nadzorowane przez wojewodów.
Daneza rok Liczba przedsiębiorstw czynnych:
ogółem przynoszących stratę przynoszących zysk
udział % udział %
1998 1403 523 37,3 880 62,7
1999 1112 470 42,3 642 57,7
2000 864 404 46,8 460 53,2
Ad 6 i 7. Teza pana posła mówiąca, że status rynkowy przedsiębiorstw państwowych w Polsce jest kwestionowany, nie jest prawdziwa. Wszystkie podmioty gospodarcze nadzorowane przez MSP są traktowane na jednakowych zasadach, czyli zgodnie z prawem. Przedsiębiorstwa państwowe nie są w żaden sposób dyskryminowane. Przekształcenia własnościowe służą zaś nie tylko samej zmianie formy własności, lecz przede wszystkim poprawie szeroko rozumianej efektywności wykorzystania majątku produkcyjnego. Fakt, iż przedsiębiorstwa państwowe są z reguły mniej efektywne, został wielokrotnie opisany w wyniku badań prowadzonych na zlecenie MSP, o wynikach których był pan poseł niejednokrotnie informowany w odpowiedziach na poprzednie interpelacje.
Poza tym informuję, że zgodnie z przepisami warunkującymi przebieg procesów prywatyzacji, jak również zobowiązaniami międzynarodowymi Polski nie można ograniczać udziału w prywatyzacji przedsiębiorstw, biorąc pod uwagę strukturę czy pochodzenie kapitału inwestorów. Wszelkie prywatyzacje odbywają się w trybie publicznym i dotyczą wszystkich zainteresowanych spełniających wymagane przez MSP warunki.
Sytuacja ta oczywiście odnosi się również do prywatyzacji, w której biorą udział zagraniczne koncerny państwowe. W ostatnim czasie mieliśmy do czynienia z tego typu prywatyzacjami w przypadku Telekomunikacji Polskiej SA czy firm z sektora elektroenergetycznego.
Jest bardzo prawdopodobne, że w innych tzw. dużych prywatyzacjach również uczestniczyć będą inwestorzy zagraniczni (w tym także kapitał państwowy), zgodnie z obowiązującą w Unii Europejskiej zasadą swobody przepływu kapitału, i nie ma powodu, aby upatrywać w tym działań kryminogennych czy jakiegokolwiek ograniczenia suwerenności Polski.
Wciąż skromny potencjał kapitałowy rodzimych inwestorów uniemożliwia zaangażowanie środków finansowych na skalę pożądanego rozwoju prywatyzowanych podmiotów. Stąd wynika praktyczna konieczność sięgnięcia po zewnętrzne źródła finansowania. W tym kontekście wydaje się oczywiste, iż restrukturyzacja polskiej gospodarki nie ma szans na powodzenie bez liczącego się udziału zagranicznych inwestorów.
Ponadto pozwalam sobie przypomnieć, iż wprowadzenie ewentualnych rozwiązań ograniczających udział kapitału zagranicznego w prywatyzacji polskiej gospodarki oznaczałoby rewizję stanowiska Polski wynikającego z członkostwa w OECD i układu stowarzyszeniowego z Unią Europejską. Mogłoby zatem być odebrane jako dążenie do przekreślenia dotychczasowych działań zmierzających do włączenia Polski w struktury międzynarodowe.
Minister
Aldona Kamela-Sowińska
Warszawa, dnia 18 czerwca 2001 r.
- Odpowiedź na interpelację w sprawie nieprzestrzegania przepisów regulujących udział ławników w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych w okręgu białostockim
- Interpelacja w sprawie zmiany właściwości instancyjnej sądów i prokuratur rejonowych, na przykładzie Ostródy, Iławy, Nowego Miasta i Działdowa
- Interpelacja w sprawie stanu zaawansowania programu ˝Prywatyzacja z restrukturyzacją˝
- Interpelacja w sprawie utworzenia Sądu Okręgowego i Prokuratury Okręgowej w Tarnobrzegu
- Odpowiedź na interpelację w sprawie zaniechania obowiązku złożenia dokumentów wymienionych w art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości przez kierowników niektórych jednostek